Health Informatics در ایران

در این مقاله کوتاه به بهانه شرکت استادان بنده در اولین دوره همایش سلامت الکترونیک در ایران سعی کردم یه مرور کلی بر این حوضه در ایران داشته باشم.

در ایران دفتر آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مسئولیت هدایت و رهبری فناوری اطلاعات در پزشکی را بر عهده دارد.

از جمله موارد جالب می توان به انتشار نتایج ارزیابی عملکرد نرم افزار های اطلاعات بیمارستانی در ایران اشاره کرد. [۱] در ایران پروژه ای تحت عنوان سپاس در حال انجام است. آنطور که در وبسایت آمده سپاس مخفف (سامانه پرونده الکترونیکی سلامت ایران)، به منظور یکپارچه‌سازی اطلاعات سلامت شهروندان در سطح کشور توسط مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت تعریف شده و مسئولیت اجرای آن را معاونت تحقیق و توسعه این مرکز بر عهده دارد. یکپارچه سازی اطلاعات سلامت امکان ارائه خدمات بهتر بهداشتی-درمانی و مدیریت بهتر نظام سلامت کشور را فراهم می‌سازد. [۲] بصورت خلاصه یه چیزی تو مایه های پروژه PCEHR در استرالیا.

از جمله نکات جالب در وب کاوی من در حوضه Health Informatics در ایران پیدا کردن سامانه مدیریت تشویق مقالات بود که زیر نظر دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی فعالیت می کرد. [۳] به صورتی که مبلغی تشویقی برای همایت از پژوهشگران بابت چاپ مقاله به آنان تعلق می گیرد. اما بهتر است قبل از هر چیز شیوه‌نامه‌ی اعطای تسهیلات تشویقی به مقالات منتشر شده در مجلات معتبر [۴] را مطالعه کنید. مطابق این شیوه نامه مبالغ دریافتی از ۲۵۰ هزار تومان شروع (مقاله در ایندکس های نیمه معتبر) و تا ایندکس های مجله ساینس که مبلغ ۵ میلیون تومان می باشد متغیر است.

برای راحتی کار من جدول را اینجا آورده ام:

جدول ۱ـ مبلغ تسهیلات تشویقی بر اساس نوع مقاله، مجله و نمایه شدن در نمایه‌نامه‌های مختلف. [۴]

 

مجله نمایه شده در

 

مجلات داخلی علمی‌ـ‌پژوهشی۱

 

مجلات خاص

 

ISI Web of Science2

MEDLINE & PubMed

SciVerseScopus,Embase, CINAHL, CAS, Biological Abstracts, Current Content, CAB Abstracts

سایر نمایه‌نامه‌های معتبر۳

انگلیسی

فارسی

Nature & Science

IF < 1

۱ ≤ IF < 2

۲ ≤ IF < 3

۳ ≤ IF < 4

۴ ≤ IF < 5

۵ ≤ IF < 10

IF ≥ ۱۰

 

مقاله‌ی اصیل۴

 

۳۰۰

۳۵۰

۴۰۰

۴۵۰

۵۰۰

۵۵۰

۱۰۰۰

۳۰۰

۲۵۰

۱۰۰

۱۰۰

۵۰

۵۰۰۰

 

مقاله‌ی مروری۵

 

۴۰۰

۴۵۰

۵۰۰

۵۵۰

۶۰۰

۶۵۰

۱۰۰۰

۴۰۰

۳۰۰

۱۰۰

۱۰۰

۵۰

۵۰۰۰

انواع نامه و گزارش‌های خلاصه۶

۱۵۰

۱۷۵

۲۰۰

۲۲۵

۲۵۰

۲۷۵

۳۰۰

۱۵۰

۱۲۵

۵۰

۵۰

۲۵

۵۰۰

 

 

همچنین جشنواره خدمات الکترونیک سلامت [۵] نیز از دیگر ابتکارات جالب ایران بود که متاسفانه از این قضیه کمی دیر خبردار شدم و مهلت شرکت در مسابقه به پایان رسیده بود.

همچنین دانشگاه تربیت مدرس نیز در این حوضه تلاش ها و تحقیقاتی را انجام داده است که از جمله آن می توان بهآزمایشگاه بخش بهینه یابی، مهندسی و انفورماتیک سیستم های سلامت [۶] اشاره کرد.

این پژوهشکده زیر نظر Dr. Mohammad Mehdi Sepehri اداره می شود. [۷] ایشان در حوضه lean hospitals و در حوضه data mining در سلامت تحقیقات زیادی را انجام داده اند. اطلاعات بیشتر را از سایت ایشان بدست آورید.

پایگاه خبری وبدا نیز از جمله موارد جالب توجه در جستجو ها بود به این صورت که یک مرجع برای اطلاع رسانی در خصوص اخبار حوضه سلامت و بهداشت را برای کاربران اینترنتی عرضه می کند. [۸] طراحی و اجرای این سایت با مدیریت روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.

سایت آموزش و سلامت همگانی [۹] زیر مجموعه دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی از دیگر سایت های جالب در زمینه بهداشت و سلامت بود. به عنوان مثال در این سایت چندین برنامه آندروید برای استفاده از کاربران نهایی برای دانلود قرار داده شده و مطالب دسته بندی مناسبی به زبان فارسی دارد. هر چند هدف سایت مشخصا  بر توسعه سلامت به صورت همگانی است.

بانک جامع فیلم سلامت از دیگر سایت های کاربردی و مناسب جهت علاقه مندان بود. [۱۰]

اما در یک جمع بندی کلی می توان گفت که دفتر معاونت فناوری اطلاعات وزارت بهداشت می تواند به عنوان پرتال اصلی برای مراجعه علاقه مندان استفاده شود. [۱۱] به عنوان مثال جشنواره خدمات الکترونیکی سلامت که پیشتر از آن یاد شد توسط این نهاد مدیریت می شود.

از دیگر مواردی که به کار بنده آمد فایل های معاونت تحقیق و توسعه وزارت خانه بود که در ارتباط با پروتکل های طرح سپاس بود. این فایل ها در مرجع [۱۲] قابل دسترسی هستند.

در زمره تحقیقات مشخص شد که یونسکو کرسی آموزش بهداشت نیز در ایران دارد [۱۳] که باز ارتباطی با health informatics به صورت مستقیم ندارد اما از آنجا که این نهاد زیر نظر سازمان ملل متحد فعالیت می کند پس به نوعی همکار ما به حساب می آید.  البته این کرسی ها فقط محدود به این حوضه نیست و من قبلا که با دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران در ارتباط بودم یک کرسی هم آنجا داشت. لیست تمام کرسی ها در این مرجع قابل بررسی است. [۱۴]

مرکز توسعه پژوهش دانشگاه علوم پزشکی تهران از دیگر مراکز مهم جهت ارتباط با محققین و البته دریافت کمک های مالی محدود برای پژوهشگران است [۱۵]

فرم همکاری آن در این آدرس [۱۶] قابل دسترسی می باشد. به علت طولانی بودن بیش از حد فعلا این فرم را پر نکردم. شاید در آینده ای نزدیک این کار را انجام دهم. که البته این وب سایت پژوهانه نیز از دیگر وب سایت های مرتبط است [۱۷] تعداد فرم ها بسیار زیاد و فراآیند به نظر پیچیده می آید. لذا جهت اینکه وقتتان را برای پر کردن فرم هایی که بودجه ای ندارند تلف نکنید پیشنهاد می کنم که حتما قبل از دست به کار شدن برای اینگونه فرم ها ، با مرکز مربوطه تماس گرفته و نسبت به وجود بودجه تحقیقاتی مورد نظر در حساب بانکی آن مرکز مطمئن شوید. (طبق تجربه شخصی اینجانب در مواردی مشابه)

و نهایتا به اطلاع آن دسته از دوستانی که علاقه مند به ادامه تحصیل در مقطع دکترا هستند می رساند که می توانند از فرصت ادامه تحصیل در مقطع دکترا به صورت پژوهشی بهره مند گردند. اطلاعات بیشتر در این مرجع [۱۸]

سایت دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز از جمله مراکزی است که با مراجعه به آن و کلیک بر روی تب پایین صفحه تحت عنوان “پژوهشی” می توانید به سایت های جالبی که بسیاری از آنها را قبلا معرفی کرده ام دسترسی پیدا کنید.

موفق باشید.

 مراجع

[۱] http://it.behdasht.gov.ir/uploads/101_1495_HIS%20Evaluation%20Result%20v.0.3.pdf

[۲] http://behdasht.gov.ir/index.aspx?siteid=101&pageid=20350

[۳] http://sw.tums.ac.ir/

[۴] http://tumspress.tums.ac.ir/content/?contentID=70

[۵] http://festival.behdasht.gov.ir/

[۶] http://www.modares.ac.ir/Schools/eng/dep/ind/grp/ite/lab/ITL

[۷] http://www.sepehri.ir/

[۸] http://webda.ir/

[۹] http://iec.behdasht.gov.ir/

[۱۰] http://healthtube.ir/

[۱۱] http://behdasht.gov.ir/index.aspx?siteid=101&pageid=223

[۱۲] http://behdasht.gov.ir/index.aspx?siteid=101&pageid=41813

[۱۳] http://unesco.tums.ac.ir/default.aspx

[۱۴] http://www.irunesco.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=42&Itemid=73

[۱۵] http://rdc.tums.ac.ir/page.aspx?id=1283

[۱۶] http://itums.tums.ac.ir/mis_dyn_frms.php?slc_lang=fa&sid=215&slct_f_id=230&proced_id=175&rand=

[۱۷] http://pajoohaneh.tums.ac.ir/default.aspx